Oddziały regionalne

A. Niewodniczy


Prof. dr hab. med., dr h. c. Antoni Prusiński - Jubileusz 85-lecia urodzin

Jubileusz 85-lecia urodzin

prof. dr. hab. med., dr. h.c. Antoniego Prusińskiego

Członka Honorowego Polskiego Towarzystwa Neurologicznego

 

 

                                                                           fot. S. Gutowski

 

Medicina fructuosior ars nulla

(Żadna sztuka nie jest płodniejsza niż medycyna.)

                                               Gaius Plinius Secundus

 

 

„Podręczniki i monografie pisałem z myślą, aby jak najlepiej udostępnić nowoczesną wiedzę studentom i młodym lekarzom. Książki te były oczywiście oparte na aktualnej wiedzy zaczerpniętej od innych, a więc ze studiów, lektur, kongresowych dyskusji i rozmów ze znawcami przedmiotu, ale wiadomości te starałem się przesycić własnym wieloletnim doświadczeniem – moim lekarskim życiem. O powodzeniu lekarskim decyduje nie tylko wiedza, ale i  osobowość lekarza. Jeśli chcemy leczyć skutecznie, musimy oddać pacjentowi jakąś cząstkę własnej „siły życia”, którą kreujemy wykonując nasz fach. To jest ten tajemny pierwiastek lekarskich sukcesów. Starałem się więc, aby w tych książkach znalazło się moje życie.”  

A.       Prusiński

 

/Wypowiedź z wywiadu zamieszczonego w wydawnictwie „Lekarze w walce o zdrowie”, Czapiński Cz., Kubicki J., PZWL, Wa-wa, 2002/

 

„Nie wiemy dlaczego istnieje ból, ale ci wszyscy, którzy go doznają, nie tylko cierpią. Ich cierpienie niejako odsłania drogę do wnętrza natury świata. Ci zaś, którzy ból leczą, poruszają się na obrzeżach tej tajemnicy i przez chwile mogą być dopuszczeni do jej oglądania”.

A.       Prusiński

/Z przedmowy do monografii „Klasterowy ból głowy”, Prusiński A., PZWL, Wa-wa, 1992/

 

W dniu 23 czerwca 2010 roku przypada 85. rocznica urodzin prof. dr hab. med., dr h.c.  Antoniego Prusińskiego, wybitnego neurologa, naukowca i nauczyciela akademickiego, niebywale płodnego autora książek z dziedziny neurologii i dziedzin pokrewnych, twórcy polskiej szkoły badań nad bólami głowy. Przestawione wyżej cytaty stanowią w jakiejś mierze ilustrację filozoficznego i humanistycznego pojmowania medycyny przez tego niezwykłego lekarza.

 

Prof. Antoni Prusiński urodził się 23 czerwca 1925 roku w Częstochowie w inteligenckiej rodzinie o patriotycznych tradycjach. Rodzice byli uczestnikami III Powstania Śląskiego. Ojciec, wykładowca w Szkole Podchorążych  Artylerii w Toruniu, był autorem podręczników w zakresie balistyki. Wychował się w domu dziadka, znanego w Częstochowie lekarza społecznika, Wilhelma Mikulskiego. Rozpoczętą naukę w gimnazjum przerwała wojna. Ze względu na udział w Powstaniu Śląskim rodzinie groziło niebezpieczeństwo ze strony okupanta. Wraz z dziadkiem trafia na początku wojny na „Kresy”, gdzie na Wileńszczyźnie posiadali majątek ziemski. Był żołnierzem AK. Po wojnie wraca do Częstochowy, tam w 1947 roku uzyskuje z wyróżnieniem świadectwo dojrzałości. W tym samym roku zostaje przyjęty na Wydział lekarski Uniwersytetu Łódzkiego. W roku 1952 otrzymuje z wyróżnieniem dyplom, powstałej w międzyczasie z Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Łódzkiego, Akademii Medycznej.

 

Jeszcze podczas studiów wybiera neurologię jako swoją pasję życiową. Uczestniczy w pracach studenckiego Koła Naukowego przy Klinice Neurologii, kierowanej wówczas przez znakomitego neurologa prof. Eufemiusza Hermana, który zwrócił uwagę na wybijającego się studenta i zaproponował w roku 1952 młodemu absolwentowi asystenturę.

Pod kierunkiem prof. Hermana uzyskał I i II stopień specjalizacji z neurologii, a w roku 1960 po obronie  rozprawy pt. „Badania czynności wątroby i trzustki w nerwicach” otrzymał stopień doktora nauk medycznych. W roku 1962 zakończył przewód habilitacyjny na podstawie pracy pt. „Polineuropatia cukrzycowa - badania kliniczne”. W roku 1974 uzyskuje tytuł profesora nadzwyczajnego a w roku 1984 profesora zwyczajnego

Wykształcenie swoje uzupełniał w wielu znanych ośrodkach zagranicznych m.in. w Wiedniu, Kopenhadze, Lund,  Sztokholmie, Zurychu, Londynie, Florencji i USA..

 

Po przejściu prof. Hermana na emeryturę, obejmuje w roku 1963, za jego poręką, kierownictwo Katedry i Kliniki Neurologii AM w Łodzi, którą prowadził 32 lata, a więc do przejścia na emeryturę  w roku 1995. Nadal jest profesorem przy Katedrze Neurologii

W ciągu swoich 58 lat pracy zawodowej osiągnął jedno z czołowych miejsc w neurologii polskiej i stał się kontynuatorem działań swojego znakomitego nauczyciela – prof. Eufemiusza Hermana, a idąc jeszcze dalej - dr Edwarda Flataua, z którego szkoły wywodził się prof. Herman.

 

Niecodzienny, obszerny dorobek naukowy profesora Prusińskiego obejmuje ponad 500 pozycji. Wśród nich wymienić należy: prace badawcze i kliniczne, książki i monografie, prace kazuistyczne, prace poglądowe.

 

            Zaznaczyć należy, że ponad 90 publikacji ukazało się zagranicą. Jest jedynym autorem w 150 publikacjach, zaś w 160 pierwszym autorem. Na uwagę zasługuje wielka aktywność prof. Prusińskiego na sympozjach i kongresach naukowych. Ogółem przedstawił ponad 300 doniesień  i  referatów, w tym ponad 50 zagranicą.

 

Prof. A. Prusiński jest neurologiem klinicystą, zajmującym się wielu współczesnymi problemami neurologii. Jego zainteresowania są wyjątkowo szerokie; poczynając od leczenia chorób układu nerwowego, bólów głowy, zawrotów głowy, chorób układu pozapiramidowego, udarów mózgu, kazuistyki rzadkich przypadków, chorób układu wegetatywnego, nerwic, neurologii przemysłowej, lecznictwa balneologicznego, problemów orzecznictwa a skończywszy na pograniczu neurologii i interny. Jest autorem licznych oryginalnych propozycji terapeutycznych, potwierdzonych później przez innych autorów. Wprowadził np.: karbamazepinę do leczenia narkolepsji, zespołu Pickwicka, moczenia nocnego i tzw. nerwicy pragnieniowej. Wspólnie z E. Sładkim wprowadził kwas tioktowy w leczeniu neuralgii nerwu trójdzielnego. Pierwszy zaproponował stosowanie dużych dawek witaminy E w leczeniu polineuropatii cukrzycowej, klonazepamu w bólach fantomowych, pimozydu w miokloniach zamiarowych, imipraminy do objawowego leczenia ataksji móżdżkowej, tryptofanu do leczenia opornych terapeutycznie postaci padaczki.

 

Dużo uwagi poświęcił Prof. Prusiński neurologicznym objawom ubocznym przy stosowa­niu leków. Pierwszy wprowadził do podręczników neurologicznych rozdziały poświęcone temu zagadnieniu. W 1977 roku wydał unikalną książkę „Neurologiczne objawy uboczne przy stoso­waniu leków" podsumowując w niej swoje wieloletnie spostrzeżenia, osiągnęła ona trzy wydania.

 

Prof. Prusiński wywodzi się ze szkoły Prof. Eufemiusza Hermana, który stale podkreślał „genetyczną” więź neurologii z interną. Obaj też opublikowali książkę pt. „Zespoły neurologiczne w chorobach wewnętrznych", jedyną wówczas pozycję tego typu w Polsce i jedną z nielicznych w Europie. Miała ona później dwa wydania zagraniczne (ZSRR i RFN). Za pionierskie w Polsce badania polineuropatii cukrzycowej, które stały się podstawą jego pracy habilitacyjnej, otrzymał w 1963 roku nagrodę Wydziałową PAN.

 

W latach 60-ych tematem wiodącym Kliniki były choroby zawodowe układu nerwowego. W roku 1972 Profesor zorganizował pierwsze w Polsce Sympozjum Neurologii Przemysłowej z udziałem wybitnych specjalistów zagranicznych. Swoje własne doświadczenie kliniczne w tej dziedzinie zdobył pracując dodatkowo jako neurolog w dużych zakładach chemicznych. Wydał wówczas pierwszy, i dotąd jedyny w Polsce podręcznik „Choroby zawodowe układu nerwowe­go"

 

Prof. Prusiński jako zaangażowany klinicysta i znakomity diagnosta zajmował się również kazuistyką rzadkich chorób. Opisał, wraz z współautorami, pierwszy raz w Polsce kilkanaście znanych z piśmiennictwa światowego zespołów m. in.: samoistne podciśnienie śródczaszkowe, chorobę bez tętna, miorytmie twarzy, zapalenie zwoju rzęskowego, zespół Ehlersa-Danlosa, omdlenie mikcyjne, agnozję zegarową, zespół Raedera, zespół Gradenigo, neuropatię nerwu trójdzielnego, migrenę brzuszną u osoby dorosłej, nerwoból nerwu językowo-gardłowego z asystolią.

 

Wyodrębnił i  podał oryginalne opisy, w pracach indywidualnych lub zespołowych, kilku nowych zespołów chorobowych, a mianowicie: zmiany neurologiczne w zapaleniu zanikowym skóry, zespół pseudoguzowy w naczyniowym uszkodzeniu opuszki, organiczny zespół wegeta­tywny, przewlekłą miopatię włośnicową, napady bólu głowy naśladujące krwotok podpajęczynówkowy (znane obecnie jako piorunujący ból głowy – thunderclap headache),  pogłębił znajomość zespołu Opalskiego, a także udowodnił identyczność nagmin­nych zawrotów głowy i sporadycznego zapalenia neuronu przedsionkowego.

 

Zajmował się także problematyką leczenia choroby Parkinsona. Razem z zespołem współpracowników, jako jeden z pierwszych w Polsce, oceniał skuteczność L-dopy i pierwszego na polskim rynku preparatu L-dopy z inhibitorem dekarboksylazy - Sinemetu. Preparat ten wówczas stanowił przełom w terapii choroby Parkinsona. Profesor zajmował się również problemami objawów ubocznych związanych z lekami stosowanymi w tej chorobie.

 

Kierowana przez Niego Klinika stale znajdowała  się wśród wiodących placówek w Kraju, a pod względem działalności naukowej od wielu lat nadal zajmowała jedno z czołowych miejsc w łódzkiej Akademii Medycznej.

 

Prof. A. Prusiński jest twórcą polskiej szkoły badań nad migreną i innymi bólami głowy. Utworzył pierwszy w Polsce i Europie Środkowej Ośrodek Leczenia Migreny i był pomysłodawcą powołania przy Polskim Towarzystwie Neurologicznym Sekcji d/s Badań nad Migreną, a później (1997) Pol­skiego Towarzystwa Bólów Głowy. Działania w tej dziedzinie przyniosły Mu również uzna­nie międzynarodowe. W kilku kadencjach był członkiem Zarządu Międzynarodowego Towarzy­stwa Bólów Głowy. Był współzałożycielem i członkiem Zarządu Europejskiej Federacji Bólów Głowy oraz członkiem redakcji 2 głównych czasopism międzynarodowych w tej dziedzinie tj. „Cephalalgia" (Norwegia) i „Headache Quarterly" (USA) oraz “News of Headache” (Londyn). Jest też  członkiem  kilkunastoosobowej  Grupy  Badawczej Bólów Głowy Światowej  Federacji  Neuro­logów oraz człon­kiem z wyboru American Society for Clinical Pharmacology, Royal Society of Medicine, European Sleep Reserch Society. Od roku 1977 Jego biografia figuruje w prestiżowym „Who is Who in the World", a także w innych informatorach biograficznych zagranicznych i  polskich. (”Kto jest kim w Polsce”, „Złota księga nauki polskiej”, „Złota księga medycyny polskiej”).

 

Prof. A. Prusiński był dwukrotnie (rok 1987 i 1989) zapraszany do wygłoszenia wykła­dów na temat bólów głowy w Albert Einstein College of Medicine w Nowym Jorku, był też kilkakrotnie wykładowcą w ramach międzynarodowych kursów organizowanych przez Europej­ską Federację Bólów Głowy tzw. „Letnich Szkołach Bólów Głowy". Węgierskie Towarzystwo Neurologiczne w 1978 roku w uznaniu zasług naukowych przyznało Mu godność Członka Honorowego.

 

Międzynarodowe Towarzystwo Bólów Głowy (IHS) przeprowadziło w latach 1987-1988 akcję opracowania międzynarodowej Klasyfikacji Bólów Głowy i ich kryteriów diagnostycznych. Do kilkuosobowego zespołu roboczego powołano również Profesora A. Prusińskiego. Klasyfikacja ta, z obszernym uzasadnieniem, została ogłoszona drukiem w 1988 roku i przyjęta na całym świecie. Dokument ten stał się podstawą do opracowania II edycji Klasyfikacji, opublikowanej w 2004 roku przez IHS. Obie edycje z inicjatywy Profesora i Zarządu Głównego PTBG zostały przełożone na język polski i wyda­ne jako suplementy Neurologii i Neurochirurgii Polskiej.

 

Ukoronowaniem Jego badań nad bólami głowy jest autorstwo ponad 150 publikacji  oraz jedynych, tak szerokich w Polsce, monografii: „Migrena", „Klasterowy ból głowy" oraz „Ostre bóle głowy i twarzy”.  Działalność łódzkiego ośrodka badań nad migreną zaowocowała również organizacją siedmiu międzynarodowych Sympozjów „Migrena i Pokrewne Bóle Głowy".

 

Prof.  Prusiński zaproponował nowe oryginalne  metody leczenia migreny, a mianowicie: suloktydyl, nicergolinę i ketotifen oraz wprowadził doraźne zwalczanie napadów klasterowego bólu głowy przy pomocy timololu. Zajmował się również wdrażaniem w Polsce nowych leków stosowanych już poprzednio zagranicą - pizotifenu, sulpirydu, tiapridu, propranololu, werapamilu, a także sumatriptanu i innych tryptanów. W badaniach tych był wiarygodnym i cenionym partnerem dla zna­nych firm farmaceutycznych.

W oparciu o prace Ośrodka Leczenia Migreny doktoryzowało się 12 osób, a 2 osoby habilitowały. Z ośrodka tego opublikowano łącznie ponad 300 prac, z czego ponad 100 zagrani­cą.

Prof. A. Prusiński opisał pierwszy raz w Polsce szereg rzadkich form bólów głowy m.in. zespół Raedera, neuropatię nerwu trójdzielnego, wysiłkowy ból głowy, bóle psychogenne.

 

Niezwykłą pozycję w dorobku naukowym Profesora Prusińskiego stanowią publikacje książ­kowe. Są to podręczniki dla lekarzy lub studentów i monograficzne opracowania określonych tematów w neurologii klinicznej. Książki te zdobyły znaczne uznanie wśród czytelników, przy­czyniły się w dużej mierze do przyswojenia nowoczesnej wiedzy w polskim środowisku lekar­skim, nic tylko neurologicznym. Pamiętać należy, iż większość z nich ukazywała się w okresie wyjątkowo złego dostępu do światowych nowości neurologicznych. Zwykle były również jedy­nymi pozycjami na rynku księgarskim. Nie wynikało to z monopolistycznej pozycji Profesora, lecz z prostego faktu, iż nikt inny tych potrzebnych książek nie pisał. Tę działalność publicystycz­ną należy traktować jako szczególne posłannictwo i swoiste hobby Profesora, bowiem jej strona finansowa była niewspółmierna do nakładu pracy. W sumie opublikował ponad 50 książek (wliczając kolejne wydania i tłumaczenia na języki obce), 2 skrypty i 65 rozdziałów w książkach zbiorowych. Za naukową działalność publikacyjną otrzymał wiele nagród Mini­stra Zdrowia i Opieki Społecznej m.in.: za książki „Bóle głowy" (1973), „Zawroty głowy" (1973), „Choroby zawodowe układu nerwowego" (1973), „Migrena" (1980), „Klasterowy ból głowy" (1992) nagrodę naukową l stopnia; w roku 1979 za książki „Udar mózgu" i „Krwotok podpajęczynówkowy" - nagrodę II stopnia, za IV wydanie podręcznika „Podstawy neurologii klinicz­nej" nagrodę II stopnia w roku 1983 i za książkę „Ostre bóle głowy" nagrodę zespołową II stop­nia w r. 1990.

 

Wszystkie książki Profesora są pisane jasnym, zwięzłym stylem. Mają logiczny i przejrzysty układ, jak również znakomicie ułatwiające czytelnikowi zapamiętywanie istotnych wiadomości - tabele podsumowujące. Najlepszą recenzję dla tych książek stanowi fakt ich natychmiastowego znikania z rynku księgarskiego. Nakłady ich były zawsze większe niż liczebność środowiska neurologicznego, a więc były i są czytane przez ogół lekarzy i studentów.

 Jego autorytet jako znakomitego neurologa i naukowca znajduje również odbicie w ogromnej liczbie recenzowanych prac naukowych, prac doktorskich, habili­tacji i  wniosków profesorskich.

 

Profesor Prusiński skupił wokół siebie zespół aktywnych i płodnych pracowników nauki, będąc promotorem 25 rozpraw doktorskich i opiekunem 8 habilitacji. Dalszych trzech Jego uczniów habilitowało się już po przejściu Profesora na emeryturę.  Ośmiu  spośród Jego współ­pracowników i uczniów uzyskało tytuły profesora tj. prof. Stanisław Kotwica, prof. Ewa Dzia­łek, prof. Janina Szulc-Kuberska, prof. Paweł P. Liberski, prof. Andrzej Klimek, prof. Krzysztof Selmaj, prof. Wojciech Split oraz prof. Wojciech Kozubski. Spośród Jego uczniów wielu zostało kierownikami klinik neurologicznych lub ordynatorami oddziałów neurologicznych – prof. Krzysztof Selmaj Kierownikiem Katedry i Kliniki Neurologii UM w Łodzi, prof. Wojciech Kozubski Kierownikiem Katedry i Kliniki Neurologii AM w Poznaniu, prof. Andrzej Klimek – początkowo był Ordynatorem Oddziału Neurologicznego WSS im. M. Kopernika w Łodzi a obecnie jest  kierownikiem II Katedry i  Kliniki Neurologii i Epileptologii UM, dr hab. med. Andrzej Bogucki – początkowo był Ordynatorem Oddziału Neurologicznego WSS w Zgierzu im. M. Skłodowskiej-Curie zaś obecnie jest kierownikiem Kliniki Chorób Układu Pozapiramidowego UM i Ordynatorem Oddziału Neurologicznego III Szpitala Miejskiego im. dr K. Jonschera; dr med. Jarosław Kabza został Ordynatorem Oddziału Neuro­logicznego Szpitala Wojewódzkiego w Suwałkach, zaś  dr n. med. Aleksander Niewodniczy Ordynatorem Oddziału Neurologicznego III Szpitala Miejskiego im. dr K. Jonschera.

 

Jako wytrawny klinicysta Profesor był lekarzem niezwykle dbałym o pacjentów i prawidłowy proces diagnostyczny. Za czasów jego  działalności  powstała  Pracownia Elektromiografii (1965) początkowo prowadzona przez prof. S. Kotwicę, pierw­szy w uczelni Gabinet Rehabilitacji (l966) prowadzony przez dr n. med., mgr reh. M. Woszczaka, Poradnia Leczenia Bólu (1978) prowadzona przez dr n. med. K. Wielką, pierwsza w kra­ju Pracownia Przezczaszkowej Ultrasonografii Dopplerowskiej (1983) prowadzona wówczas przez dr n. med. A. Niewodniczego.

 

Przez wiele lat Klinika prowadziła stałą współpracę z uzdrowiskami, gdzie posiadała Ośrod­ki Naukowo-Konsultacyjne (Świeradów Zdrój - zespoły bólowe kręgosłupa i stwardnienie rozsiane, Kamień Pomorski i Ciechocinek - bóle głowy). Plonem tej wieloletniej współpracy była obserwacja ponad czterotysięcznej grupy pacjentów i publikacja kilkudziesięciu prac i doniesień na zjazdach naukowych.

W latach 1972-1979 Profesor A. Prusiński był Prodziekanem d/s Nauki Wydziału Lekar­skiego. Od roku 1980 jest członkiem Komitetu Nauk Neurologicznych PAN zaś od pięciu ka­dencji członkiem Centralnej Komisji  ds. Tytułów i Stopni Naukowych.

           

Profesor jest wychowawcą kilkudziesięciu neurologów, był kierownikiem specjalizacji I stopnia dla 40 i II stopnia dla 28 lekarzy. Przez wiele lat był Specjalistą Regionalnym d/s Neurologii i członkiem Zespołu Specjalisty Krajowego.

 

Od 1954 roku jest członkiem Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. W latach 1964-1966  był Przewodniczącym Zarządu Oddziału Regionu Łódzkiego, zaś w latach 1974-1976  Sekretarzem Zarządu Głównego, w latach 1980-90 Vice-prezesem ZG PTN. W kadencji 1990-1993 został  Prezesem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. Na drugą kadencję w latach 1993-1996,  na funkcje Prezesa ZG PTN  został wybrany jednogłośnie. W 1996 roku zostaje Członkiem Honorowym Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. Niezależnie od pełnionych funkcji w Zarządzie Głównym Profesor zawsze aktywnie uczestniczy w posiedzeniach naukowych macierzystego oddziału PTN, a swoje rzadkie nieobecności skrupulatnie usprawiedliwia. Jego udział w dyskusjach i wystąpienia wła­sne na posiedzeniach są niezwykle wartościowe dla  słuchaczy.

 

Ważny element działalności  naukowej stanowi udział Profesora w redagowaniu czasopism naukowych. Profesor Prusiński był założycielem i redaktorem naczelnym czasopisma „Migrena”, jest zaś nadal redaktorem naczelnym czasopisma  „Neurologia praktyczna”  oraz  „Vertigoprofil”.  Jest też, lub był, członkiem Komitetów Redakcyjnych lub Rad Naukowych licznych czasopism w tym również zagranicznych. Spośród tych ostatnich  wymienione już wyżej, czasopisma poświęcone bólom głowy („Cephalalgia", „Headache Quarterly"  oraz “News of Headache”) a także „Journal of Neurological Sciences”, „Functional Neurology” oraz News in Clinical Neuropharmaclogy”.  Lista polskich czasopism, w których  redagowaniu uczestniczy jest spora: „Neurologia i Neurochirurgia Polska”, „Terapia i leki”, „Nowa Klinika”, „Balneologia Polska”, „Ból”, „Sen”, „Udar Mózgu”,  „Postępy Psychiatrii i Neurologii”, „Diabetologia Polska”, „Polski Przegląd Neurologiczny”.

 

Istotnym elementem życia zawodowego Profesora jest dydaktyka. Zawsze przywiązywał wielka uwagę do zajęć ze studentami. Wykłady Jego cieszą się dużą popularnością, mimo iż materiał obowiązujący do egzaminu był wystarczająco omówiony w Jego podręczniku „Podstawy neurologii klinicznej". Demonstracje chorych podczas wykładów  były znakomitą prezentacją trudnej sztuki jaką jest neurologia, uczyły studentów logiki procesów diagnostycznych i właściwego roz­kładania akcentów między badaniem podmiotowym, przedmiotowym i badaniami dodatkowy­mi. Zawsze prowadził podczas ćwiczeń w Klinice zajęcia seminaryjne ze stu­dentami. Atmosfera panująca w Klinice przyciągała dużo uzdolnionej młodzieży do Studenckiego Koła Naukowego, które tradycyjnie już w Klinice Neurologii stanowi swego rodzaju wylęgarnię talentów. Praca w Kole zwykle na trwale wiąże jego członków z neurologią. Członkowie Studenckiego Koła Nauko­wego wielokroć byli laureatami Konferencji Studenckich Kół Naukowych.

 

Profesor w jakiś sposób „zaraził” swoich uczniów potrzebą pisania książek, bowiem w Jego ślady w tym zakresie poszli zwłaszcza  prof. P.P. Liberski i prof. W. Kozubski, dr hab. med. A. Bogucki  a także  prof. K. Selmaj, autorzy kilkunastu unikalnych podręczników i monografii z dziedzinie neurologii i neuropatologii.

 

W uznaniu za niezwykłą aktywność zawodową był wielokrotnie odznaczany. Posiada mię­dzy innymi: Krzyż Kawalerski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, tytuł Zasłużonego Nauczy­ciela, Odznakę Wzorowego Pracownika Służby Zdrowia, Honorową Odznakę Miasta Łodzi i Medal Komisji Edukacji Narodowej. W roku 1989 otrzymał Nagrodę Naukową Miasta Łodzi, a w roku 1996 otrzymał prestiżowy medal im. Mikołaja Kopernika przyznany przez Polską Akademię Nauk. W 1997 roku Łódzka Akademia Medyczna nadała Profesorowi  tytuł  doktora honoris causa. W roku 2008 Okręgowa Izba Lekarska w Łodzi przyznała Mu zaszczytną odznakę „Zasłużonego wychowawcy lekarzy”. 

 

Mimo licznych obowiązków Profesor znajdował zawsze czas na wypoczynek i swoje wła­sne prywatne przyjemności. Jest zapalonym turystą. Podczas wycieczek górskich trzeba było mieć dobrą kondycję fizyczną, aby Mu dorównać kroku. Pasjonuje się muzyką poważną i nowo­czesnym malarstwem. Wielokroć zaskakiwał gości zagranicznych, oprowadzając ich po Łódzkim Muzeum Sztuki, niemal profesjonalną wiedzą o prezentowanych tam unikalnych w skali świata eksponatach, zwłaszcza Międzynarodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej grupy „a.r.”. Jest wszechstronnym erudytą, potrafi dyskutować o poezji, literaturze, kinie i ope­rze. Cieszą go również książki z gatunku science fiction, jak i dobre kryminały. Jest kolekcjone­rem figurek i bibliofilskich miniatur.

 

Jedną ze swych książek „Podstawy Neurologii Klinicznej" poświęca swej Matce, drugą „Migrena" żonie Maryli; zaś popularne książki o bólach głowy -  córkom i ukochanym wnuczkom, podkreślając tym, iż wiele w Jego pracowitym życiu zależało i zależy od właściwej atmosfery rodzinnej.  Niecodzienna jest dedykacja na najnowszym  podręczniku neurologii: ”Mojej żonie Maryli – z podziękowaniem i myślą  o   wielu latach wspólnego wędrowania po zawiłych drogach życia”. Unikalna monografia „Klasterowy Ból Głowy” została dedykowana „Pacjentom i ich Lekarzom”.

 

Jubileusz 85-lecia urodzin  Profesora budzi pew­ne refleksje, rzadko bowiem można w sposób tak udany podsumować kilkudziesięcioletnie dokonania zawodowe. Zwła­szcza, iż dokonania te dotyczą naukowca, nauczyciela i lekarza niezwykle skromnego i bez  reszty oddanego nauce i me­dycynie.

Opracował: A. Niewodniczy

 

(Opracowanie zostało uzupełnione i uaktualnione na postawie: Niewodniczy A.; „Prof. dr hab. med., dr h. c. Antoni Prusiński – 50-lecie pracy zawodowej”, Migrena,1/2003.) 

 

  

 ==========================================

W imieniu Zarządu Oddziału Regionu Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Neurologicznego i całego łódzkiego środowiska neurologicznego składamy w dniu 85. Urodzin Dostojnemu Jubilatowi gratulacje i wyrazy podziękowania za całokształt pracy naukowej, dydaktycznej, wychowawczej, organizacyjnej i publicystycznej. Jesteśmy wdzięczni za książki Jubilata i Jego znakomite wykłady, za stworzenie polskiej szkoły badań  nad bólami głowy. Większość z nas jest dumna z tego, iż może się uważać pośrednio lub bezpośrednio za uczniów Profesora.

W dniu Jubileuszu życzymy Panu Profesorowi zdrowia, wszelkiej pomyślności osobistej i rodzinnej oraz dalszej aktywności zawodowej.

 

 Zarząd Oddziału RŁ PTN

 

 

Prof. dr hab.med. dr h.c. Antoni Prusiński

Spis publikacji książkowych

(1962 – 2010)

1. Prusiński A.: Polyneuropatia diabetica. Wyd. Łódzkie Tow. Naukowe, Łódź 1962.

2. Herman E., Prusiński A.: Zespoły neurologiczne w chorobach wewnętrznych. PZWL, Warszawa 1966.

3. Herman E., Prusiński A.: Zespoły neurologiczne  w chorobach wewnętrznych. II wyd. poszerzone  i uzupełnione. PZWL, Warszawa 1974.

4. Herman E., Prusiński A.: Newrołogiczeskije sindromy w klinikie wnutrennich boleznej (przekł. Ros. Poz.3). PZWL, Warszawa 1969.

5. Herman E., Prusiński A.: Neurologische Syndrome bei inneren Krankheiten (przekład niemiecki poz.3). Schatauer Verlag, Stuttgart – New York 1973.

6. Herman E., Prusiński A.: Choroby układu wegetatywnego. PZWL, Warszawa 1969.

7. Prusiński A.: Podstawy neurologii klinicznej. Podręcznik dla studentów. PZWL, Warszawa 1974.

8. Prusiński A.: Podstawy neurologii klinicznej. Wyd. II poszerzone i uzupełnione, PZWL, Warszawa, 1978.

9. Prusiński A.: Podstawy neurologii klinicznej. Wyd. III, poszerzone i uzupełnione, PZWL, Warszawa 1980.

10. Prusiński A.: Podstawy neurologii klinicznej. Wyd. IV, poszerzone i uzupełnione. PZWL, Warszawa 1983.

11. Prusiński A.: Podstawy neurologii klinicznej. Wyd. V, poszerzone i uzupełnione. PZWL, Warszawa 1989.

12. Prusiński A.(red.): Diagnostyka różnicowa zaburzeń czynnościowych i organicznych. PZWL, Warszawa 1974.

13. Prusiński A.: Migrena. PZWL, Warszawa 1976.

14. Prusiński A.: Migrena Wyd. II poprawione i uzupełnione, PZWL, Warszawa 1982.

15. Prusiński A.: Migreń (przekł. ros. poz. 14). Medicina, Moskwa 1979.

16. Prusiński A.: Migréna (przekł. czeski poz. 14). Avicenum, Praha 1988.

17. Prusiński A.: Bóle głowy, ich przyczyny i leczenie. PZWL, Warszawa 1973.

18. Latkowski B., Prusiński A.: Zawroty głowy. PZWL, Warszawa 1972.

19. Latkowski B., Prusiński A.: Zawroty głowy. Chemil, Warszawa 1985.

20. Prusiński A.(red.): Neurologiczne objawy uboczne przy stosowaniu leków. PZWL, Warszawa 1977.

21. Prusiński A.(red.): Neurologiczne objawy uboczne przy stosowaniu leków. II wyd. poszerzone, PZWL, Warszawa 1980.

22. Prusiński A.(red.): Neurologiczne objawy uboczne przy stosowaniu leków. III wyd. poszerzone, PZWL, Warszawa 1985.

23. Prusiński A.: Poradnik dla chorych na migrenę. PZWL, Warszawa 1983.

24. Prusiński A.: Poradnik dla chorych na migrenę. Wyd. II poprawione i uzupełnione, PZWL, Warszawa 1986.

25. Prusiński A.: Poradnik dla chorych na migrenę. Wyd. III poprawione i uzupełnione, PZWL, Warszawa 1990.

26. Prusiński Migrena a jine boleti hlavy (przekł. czeski poz. 23). Maxdorf, Praha 1993.

27. Prusiński A., Mazurowa A.: Omdlenia i inne stany krótkotrwałej utraty przytomności. PZWL, Warszawa 1976.

28. Prusiński A., Mazurowa A.: Omdlenia i inne stany krótkotrwałej utraty przytomności. II wyd., PZWL, Warszawa, 1980.

29. Prusiński A.(red.): Krwotok podpajęczynówkowy. PZWL, Warszawa 1978.

30. Prusiński A.(red.): Udar mózgu. PZWL, Warszawa 1978.

31. Prusiński A.(red.): Ostre bóle głowy. PZWL, Warszawa 1990.

32. Prusiński A.(red.):  Ostre bóle głowy. II wyd., PZWL, Warszawa 1992.

33. Prusiński A.(red.): Bóle głowy dla lekarzy praktyków. Alfa – medica – Press. Bielsko – Biała 1996.

34. Prusiński A., Domżał T.M., Kozubski W., Szczudlik A.: Niedokrwienny udar mózgu. Alfa – medica – Press, Bielsko Biała 1999.

35. Prusiński A.: Klasterowy ból głowy. PZWL, Warszawa 1992.

36. Prusiński A.: Choroby zawodowe układu nerwowego. PZWL, Warszawa 1971.

37. Prusiński A.: Bezsenność i inne zaburzenia snu. PZWL, Warszawa 1991.

38. Prusiński A.: Bezsenność i inne zaburzenia snu. II wyd. zmienione i unowocześnione. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2007.

39. Prusiński A.: Migrena  - klinika, diagnostyka, leczenie. Wydawnictwo AMM Studio, Warszawa 1999.

40. Prusiński A.: Neurologia praktyczna . Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 1998.

41. Prusiński A.: Neurologia praktyczna. II wyd. uzupełnione, Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2001 i 2003.

42. Prusiński A.: Neurologia praktyczna. III wyd. uaktualnione, Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2005.

43.Mazur R., Kozubski W., Prusiński A.(red.): Podstawy kliniczne neurologii. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 1998, 1999.

44. Prusiński A.: Bóle głowy. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 1999.

45. Prusiński A.(red.): Zawroty głowy. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2002.

46. Prusiński A.(red.): Neurogeriatria. Praktyczne problemy neurologii w wieku podeszłym. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2004.

47. Latkowski B., Prusiński A.: Zawroty głowy. Krótkie kompendium. Termedia. Poznań 2009.

48. Prusiński A.: Bóle głowy. Krótkie kompendium. Termedia, Poznań 2005.

49. Prusiński A.: Leczenie migreny i innych bólów głowy. Termedia, Poznań 2010.

50. Prusiński A.: Neurologia. Krótkie kompendium. Termedia, Poznań 2010.

51. Prusiński A.: Zawroty głowy w praktyce neurologicznej. Termedia, Poznań 2010.