II Szczyt Zdrowia Mózgu — wspólnie na rzecz zdrowia mózgu w Polsce i Europie

29 października na Zamku Królewskim w Warszawie odbył się II Szczyt Zdrowia Mózgu — wyjątkowe wydarzenie, które zgromadziło przedstawicieli polskich i europejskich środowisk neurologicznych i psychiatrycznych, ekspertów ochrony zdrowia, organizacji pacjentów oraz instytucji publicznych.

Szczyt jest inicjatywą realizowaną zgodnie ze strategicznymi celami Europejskiej Akademii Neurologii (EAN), Polskiego Towarzystwa Neurologicznego (PTN), Polskiego Towarzystwa Neurologów Dziecięcych oraz Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Jego nadrzędnym celem jest budowanie wspólnej strategii na rzecz zdrowia mózgu, rozwój profilaktyki, zwiększanie świadomości społecznej oraz wypracowywanie rozwiązań systemowych poprawiających jakość opieki nad pacjentami.

Podczas sesji „Neurologia bez granic — wyzwania neurologii w Polsce i na świecie” eksperci podkreślali, że zdrowie mózgu wymaga współpracy wielu specjalizacji medycznych, organizacji pacjentów i decydentów. Prof. Elena Moro, była prezydent EAN, przedstawiła założenia Deklaracji Brukselskiej, wskazując na najważniejsze wyzwania europejskiej neurologii: rosnącą liczbę pacjentów, niedobory specjalistów, nierówności w dostępie do diagnostyki i leczenia, konieczność rozwoju kształcenia oraz przygotowanie systemów ochrony zdrowia do wykorzystania nowych technologii i sztucznej inteligencji. Z kolei prof. Paul Boon, były prezydent EAN, zaprezentował inicjatywę European Brain Health Mission.

— Przez wiele lat neurologia pozostawała nieco niedostrzegana i niedoceniana. Dziś, dzięki wspólnym działaniom, zdrowie mózgu coraz wyraźniej pojawia się w agendzie rządowej. Szczyt służy integracji środowisk, które dotychczas często działały równolegle. Musimy połączyć siły, aby zwiększyć skuteczność naszych działań, szczególnie w obszarze profilaktyki i przygotowania społeczeństwa na zmiany demograficzne — podkreślił prof. Konrad Rejdak, przewodniczący Komitetu Naukowego II Szczytu Zdrowia Mózgu i były prezes PTN.

O dotychczasowych działaniach Polskiego Towarzystwa Neurologicznego i potrzebie dalszej współpracy mówiła prof. Alina Kułakowska, prezes PTN. — Choroby mózgu są wyzwaniem cywilizacyjnym. Musimy być na nie przygotowani jako społeczeństwo —zaznaczyła. Zwróciła również uwagę, że nakłady na nowoczesne leczenie należy postrzegać nie tylko jako koszty, ale przede wszystkim jako inwestycję w zdrowie pacjentów, ich samodzielność, jakość życia i możliwość dalszej aktywności zawodowej. Przykładem są pacjenci ze stwardnieniem rozsianym, u których poprawa dostępu do skutecznych terapii przekłada się na ograniczenie absencji chorobowej i liczby nowych rent.

Ważną częścią Szczytu była dyskusja o konkretnych zmianach w polskim systemie ochrony zdrowia. Prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz, przewodnicząca Krajowej Rady ds. Neurologii i prezes-elekt PTN, wskazała na dotychczasowe osiągnięcia, w tym wprowadzenie nielimitowanego finansowania hospitalizacji i diagnostyki na oddziałach udarowych oraz przyjęcie w 2025 roku Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych. Podkreśliła, że kolejnymi wyzwaniami są rozwój Krajowej Sieci Neurologicznej, określenie referencyjności ośrodków oraz zapewnienie odpowiedniej liczby specjalistów. — Jednym z naszych priorytetów jest troska o zastępowalność pokoleniową kadr, dostosowanie liczby neurologów i ich kompetencji do rosnących potrzeb pacjentów — mówiła prof. Sienkiewicz-Jarosz.

Prof. Bartosz Karaszewski, konsultant krajowy w dziedzinie neurologii, podkreślił znaczenie dwóch strategicznych projektów: rozwoju zintegrowanej opieki udarowej oraz poprawy diagnostyki i opieki nad pacjentami z chorobami otępiennymi, w tym chorobą Alzheimera. Szczególnie istotne jest skrócenie czasu od wystąpienia pierwszych objawów do rozpoznania choroby, zwłaszcza w perspektywie pojawiania się nowych możliwości terapeutycznych.

Podczas Szczytu wielokrotnie podkreślano, że skuteczna troska o zdrowie mózgu wymaga ścisłej współpracy neurologów, psychiatrów oraz specjalistów zajmujących się dziećmi i młodzieżą. Prof. Maria Mazurkiewicz-Bełdzińska, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologów Dziecięcych zaznaczała, że szczególnie ważne jest zapewnienie płynnego przejścia młodych pacjentów z opieki pediatrycznej do systemu leczenia dorosłych. Z kolei prof. Agata Szulc z Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego zwróciła uwagę na wspólne obszary neurologii i psychiatrii, znaczenie profilaktyki i edukacji od najmłodszych lat oraz potrzebę przeciwdziałania stygmatyzacji osób z chorobami mózgu. W dyskusjach podkreślano również konieczność zaangażowania nie tylko systemu ochrony zdrowia, ale także edukacji, instytucji publicznych i całego społeczeństwa.

Jednym z ważnych tematów II Szczytu Zdrowia Mózgu były prace nad Brain Planem dla Polski, czyli kompleksowym podejściem do zdrowia mózgu, łączącym profilaktykę, wczesną diagnostykę, skuteczne leczenie, rehabilitację, edukację oraz działania na rzecz poprawy jakości życia pacjentów. Eksperci podkreślali, że zdrowie mózgu powinno być traktowane jako dobro publiczne i strategiczny zasób państwa.

Dla Polskiego Towarzystwa Neurologicznego szczególnie ważne jest, aby zdrowie mózgu zajmowało należne mu miejsce w polityce zdrowotnej państwa, a wszyscy pacjenci mieli zapewniony równy dostęp do profilaktyki, nowoczesnej diagnostyki, skutecznego leczenia i kompleksowej opieki.